Religies historie

 

 

Het is een gegeven van alle tijden en alle culturen dat de mens op zoek is naar het waarom van zijn bestaan. Wat ligt er aan de natuur ten grondslag? Hoe kan de mens vat krijgen op hetgeen hem omringt en zich dikwijls als een onbegrepen iets buiten of boven hemzelf laat aanduiden. Is de wereld om hem heen eindig en vergankelijk of is er in dat geheel iets dat overstijgend en blijvend is? Hebben de dingen die de mens overkomen zin of betekenis, of is alles zinloos en slechts schijn als een voorbijgaand hersenspinsel?
Deze zoektocht van de mens heeft zich over vele duizenden jaren afgespeeld en is nog niet ten einde. Iedere cultuur ontwikkelde stukje bij beetje een idee hoe de wereld achter de zichtbare dingen er uitziet. Onbegrepen natuurverschijnselen kregen een betekenis en een gezicht. Langzaam aan ontstond er een ontwerp.
Maar die culturen zijn niet los van elkaar tot hun eigen ontwerp gekomen. De culturen stonden met elkaar in contact. Verhalen werden doorverteld over grenzen heen. De mensen trokken van het ene gebied naar het andere, namen hun verhalen mee en hoorden nieuwe verhalen. Ervaringen, zowel individuele als van een hele volk, werden in de verhalen opgenomen.
Culturen kwamen en gingen. En daarmee ging ook een aantal ontwerpen verloren. De Grieks-Romeinse religie kennen we nog slechts uit boeken. Van de godsdienst van de Perzen en de Inca's is weinig meer over.
 
In dit overzicht is voorrang gegeven aan de vijf grote levende religies, het Hindoeïsme, het Boeddhisme, het Jodendom, het Christendom en de Islam. Deze volgorde is niet willekeurig maar ingegeven door het idee dat de religies door hun geschiedenis sterk met elkaar verbonden zijn. Er is zoiets als een stamboom . Hindoeïsme en Jodendom gaan ver in de historie terug maar zijn ook niet uit het niets ontstaan. Maar hoe verder we terug gaan in de tijd, hoe moeilijker het wordt om de herkomst en de verbanden te zien.
De wortels van het Hindoeïsme reiken ver in het verleden terug , die van het Jodendom eveneens. Het Boeddhisme is later ontstaan als een reactie op en een hervormingsbeweging binnen het Hindoeïsme.
Het Christendom is gestart als een beweging binnen het toenmalige Jodendom maar ontwikkelde zich, toen het er toe besloot zich ook tot de niet-Joden te richten, al snel in de richting van een nieuwe religie.
De Islam nam bij zijn ontstaan veel elementen uit het Jodendom én het Christendom over maar kreeg door zijn grote gebondenheid aan de Arabische cultuur een heel eigen gezicht.
 

Religies hebben een soort stamboom.
Religie onstaan niet uit het niets. Zij onstaan binnen een bestaande cultuur, onder opname van elementen uit naburige of voorafgaande religieuze stromingen. Dit alles levert, in de tijd afgezet, een stamboom van religies en stromingen op. De onderstaande figuur brengt dit in beeld. Alle religies kenden reeds vanaf hun eerste begin verschillen van opvatting over de leer en de leefregels. Bij de een eerder dan bij de ander leidde dit tot het ontstaan van verschillende stromingen die soms naast, soms tegenover elkaar kwamen te staan en vroeger of later konden leiden tot het ontstaan van volledige afscheidingen de stamboom van de religies in de loop van de tijd vele takken heeft gekregen. 

Enkele richtingen zoals b.v. het Manicheïsme (Middenoosten) en de Kartharen beweging (Frankrijk, Spanje) hebben de strijd met de hoofdrichtingen niet overleeft en zijn ons alleen uit de boeken bekend. Ze zijn uit het schema weggelaten. Misschien zoekt u nog bepaalde andere stromingen zoals de Shinto (in Japan), de Siks (in India) of de Jehova's getuigen (vnl. USA) maar ook deze zijn ter wille van de overzichtelijkheid weggelaten.
 
Onderstaande tabel geeft een overzicht van de belangrijkste punten van de 5 grote religies. Naast elkaar kunnen vergeleken worden: ontstaan, stichter, god/goden, openbaring, heilige boeken, leer, leefregels, richtingen, organisatie en verspreiding.






Onderstaande tabel geeft een overzicht van de belangrijkste punten van de 5 grote religies. Naast elkaar kunnen vergeleken worden: ontstaan, stichter, god/goden, openbaring, heilige boeken, leer, leefregels, richtingen, organisatie en verspreiding.
 

 

Kenmerk

Hindoeïsme

 Boeddhisme

 Jodendom 

Christendom

Islam

Ontstaan

Ca 3000 jaar geleden uit Indogermaanse Godsdienst. Sterk gebonden aan de Hindoes als volksstam.

Ca 2600 jaar geleden als een reformatiebeweging binnen het Hindoeïsme.

Ca 3000 jaar geleden, in een nomadenvolk temidden van Soemerische, Semitische en Egyptische volkeren.

Ca 2000 jaar geleden Voortgekomen uit het Jodendom, onder opname van Griekse ideeën en Romeinse organisatievorm.

Ca 1400 jaar geleden in Arabië onder opname van veel Joodse en ook Christelijke elementen.

Stichter

Geen bepaalde stichter

Sidharta Gautama, de Bhoeddha

Geen directe stichter. Wel aartsvaders (Abraham), Mozes en de profeten.

Jezus van Nazareth, de Christus.
Vormgeving door de Apostelen, waaronder de invloedrijke Paulus

Mohammed

God/
Goden

Veelgodendom met Brahma als opperwezen en Sjiva en Visnu als belangrijkste nevengoden. Ook incarnaties van Goden b.v. Krisna.

Geen God in de gebruikelijke betekenis

Er is één God: JHWH

Er is één God, in drie 'Personen': de Vader, de Zoon en de Geest.
Christus (de Zoon) is de incarnatie van God op aarde

Er is één God: Allah (= Dé God).

Open-
baring

Komt van de Goden en hun incarnaties. De openbaring niet afgesloten.

Net als de Bhoeddha dient ieder mens voor zich zelf tot het ware inzicht te komen.

Via Mozes en de profeten, neergelegd in de schriften

Via Mozes, de profeten, de evangelisten en de apostelen tot ons gekomen en neergelegd in de schriften.

Op Mohammed ingesproken door de Aarstengel Gabriël en door de laatste letterlijk opgetekend.

Heilige
schriften

Oudste geschriften de Veda’s, gevolgd door de Oepanisjads. Van veel later datum is de Bhagavad Gita (epos over Shri Krishna). Heilige taal het Sanskriet (oud Indogerm.)

Basis is de overlevering (pas na honderden jaren zijn teksten op schrift gesteld). Principieel geen heilige tekst of taal.

De Thora, de Profeten en de Geschriften, tezamen de Tenach (de Joodse bijbel). Latere commentaren zijn gebundeld in de Talmoed.

De Joodse Tenach (het Oude testament) met als aanvulling de 4 Evangeliën, de Handelingen der Apostelen, de Brieven en het Boek der Openbaring (tezamen het Nieuwe Testament genoemd).

De Koran, een serie lofzangen, door Mohammed geredigeerd en in volgorde gezet. Taal en tekst zijn heilig en onveranderlijk. De Koran is sterk geïnspireerd op de bijbel

Leer

Grondgedachten:
(1) Karma: uitwerking daden houdt niet op bij de dood,
(2) Dharma: plicht die de mens moet nakomen conform zijn plaats in de samenleving (kaste),
(3) Samsara: kringloop in wedergeboorten.
De leer is erg rekbaar en aanpasbaar aan de omstandigheden.

Centrale filosofie: het leven is een illusie. Geen Dharma (kasten).
Vier waarheden:
(1) Leven is lijden,
(2) oorzaak lijden is het begeren,
(3) Begeren moet worden overwonnen, (4) Middel daartoe is het 8-voudige pad.
Eindoel is de verlichting en verlossing uit het rad der wedergeboorten.

Er is één God, schepper van hemel en aarde.
De mens wordt op zijn daden aangesproken

Er is één God, schepper van hemel en aarde.
God heeft een liefdeband met de mens. De mens wordt ook op zijn daden aangesproken.

Er is één God en God en Mohammed is zijn (laatste) profeet.
De mens is Gods knecht en wordt op zijn daden aangesproken.

Leef-
regels

Sterk bepaald door het Dharma.
Respecteer de regels van de kaste en volg plicht tot liefdadigheid na. Koester geen verlangens.

Volg gevoelen van algemeen medeleven met mens, mensheid en schepping. Schakel verlangens uit. Er gelden geen beperkingen door het kastenstelsel.

De 10 geboden uit Exodus en Deuteronomium. Algemeen gebod uit Leviticus: "Gij zult uw naaste liefhebben als uzelf").
Er is geen rangorde in de geboden, alles moet worden nageleefd.

De 10 geboden (zie Jodendom). Uitbreiding begrip "naaste’ uit Leviticus tot niet-volksgenoten. Relativering van de Joodse wetten. en verbreding in de Bergrede (Mattheus).

Algemeen: het goede doen (wel afwijzing alcohol en kanspelen). De 5 zuilen zijn:
(1) reciteren belijdenis
(2) dagelijks ritueel gebed
(3) verplichte armenbijdrage
(4) vasten = ramadan
(5) bedevaart Mekka

Rich-
tingen

Vaag en talrijk. Diverse Goden hebben hun eigen groepen aanhangers.

- Hinayana: verlossing voor weinigen
- Mahayana: verlossing voor velen weggelegd. Kent een oerbhoeddha = God, Bodhisatvas = helpers en Matreia = Messias. Vroeger en nu veel sekten, w.o. Zen-Boeddhisme.

Orthodoxe naast liberale richtingen, van streng conservatief tot zeer vrijzinnig.

- Katholieke- (RK-, Anglicaans), - Oosters Orthodoxe en
- Protestante Kerken (Lutherse, Calvinistisch, Doperse, vrijzinnige en andere richtingen)

Sji’íten (o.a. Iran), volgelingen van neef Ali in opvolgingskwestie en Soennieten (o.a. Saoedi Arabië). Daarnaast sterk mystieke richting Soefi’s (India).

Organi-
satie

Rond priesterkaste (Brahmanen) en tempels. Geen centraal leergezag. Er is wel een wereldfederatie van Hindoes.

Hinayana kent geen duidelijke organisatie (kent wel concilies). Mahayana heeft een soort kerkstructuur.

Losse organisatie, geen centraal leergezag. De orthodoxe richtingen kennen een Opperrabbinaat in Jeruzalem.

De RK- Angl.- en de Orthodoxe kerken kennen een centraal kerkmodel met bisschoppen en paus/patriarch. De Prot. kennen veelal een plat kerkmodel rondom de locale gemeenten

Geen centraal leergezag en geen centrale organisatie. Wel centraal punt: Mekka (oriëntatie, bedevaart). Locaal grootheden als (Groot)-moefti’s en Ayathollas.

Versprei-
ding

Ca 500 miljoen.
Sterk gebonden aan de Hindoes als volk. Aanhangers vnl. in India.
Via migratie ook in Zuid Afrika, Suriname, Nederland e.d.

Ca 300 miljoen.
Bepaalde delen van India. Verder Thailand, Shri Lanka. Vermengd in Japan. Incidenteel ook buiten deze gebieden.

Ca 15 miljoen.
In Israel en de diaspora. Voor de holocaust met name veel in Duitsland en Oost Europa. Meest invloedrijke groep buiten Israël in de USA.

Ca 1100 miljoen.
Over de hele wereld verspreid. Relatief weinig in Oost Azië (wel in Vietnam, Filippijnen en Zuid Korea).

Ca 650 milj.
Vnl. Arabische wereld, Noord en Midden Afrika, Iran, Pakistan, Maleisië en Indonesië. Via migratie ook in W.Europa

Vindwoorden:

Nog meer over Religies historie en vindwoorden

  • Yogavakantie in Spanje

    Een yogaweek in Zuid-Spanje on begeleiding van een zeer ervaren Iyengar yoga docente in de meivakantie. U verblijft in de bergen met een schitterend uitzicht op zee. De lessen worden smorgens vroeg en in de vroege avond gegeven. Ook ruimte voor stilte wandelingen en meditaties, een bezoek aan Murcia, Cartagena en de prachtige stille stranden in deze streek.

  • Kloosterwandelingen

    Diverse korte en langere wandelingen vanuit en rondom een klooster. U verblijft in het klooster en volgt het ritme van het klooster. Stevige wandelingen door prachtige gebieden in Nederland en Duitsland

  • Spirituele feestweek met Oud en Nieuw

    Heerlijke feestdagen in sprookjesachtige omgeving, omringt door gelijkgestemden. Feest, bezinning, spirituele verdieping, en vooral genieten met Kerst en Oud en Nieuw.
    Op het sfeervolle Chateau de Frandeux in de Belgische Ardennen. Het Chateau is voorzien van een sauna. Kortom de sprookjesachtige ambiance voor een twee feestelijke weken!

  • Zing mee met het Weihnachtsoratorium rond Kerstmis

    Weihanachtsoratorium van JS Bach wordt gebracht in de Geertekerk in Utrecht in de vorm van een meezingconcert waar u zich via deze site voor kunt inschrijven.

  • WeihnachtsOratorium meezingconcert in Utrecht

    Voor de derde keer het Weihnachtsoratorium van J. S. Bach uit. Om echt in de kerstsfeer te komen. Meezingconcert in de Geertekerk in Utrecht, samen met geoefende en beginnende zangers.Ook zijn er luisterkaarten te koop via deze site.

  • Bezinningsdagen aandacht en inspiratie

    Eigenwijze ligt even buiten het dorpje Bant in de Noordoostpolder. 12 zuiderzeehuisjes rondom een vijver. Schuren en silo zijn omgebouwd tot ontmoetingsruimte. Het ligt tegen het Kuinderbos aan. Het Kuinderbos gaat weer over in de gebieden van de Weeribben.  Wie bij Eigenwijze het erf op gaat waant zich op een begijnhof, maar met de openheid van de polder.
    Aandacht, aandachtig leven staat in de belangstelling alsof het een nieuwe vinding is. Eerbiedig leven opent een ruimer perspectief: met rust , aandacht zonder oordeel, met geduld, met eerbied naar mensen en situaties kijken. Dat leer je niet in één cursus, maar in het leven zelf, vaak met vallen en opstaan, door schade en schande. In dit weekend doen we een verkenning naar onze eigen aandacht en inspiratie. Er is een inleiding, een meditatieve wandeling, mogelijkheid tot gesprek, creativiteit en schrijven.

  • Rezonans

    Rezonans is een bed and breakfast en spiritueel centrum gelegen tussen de weilanden en het bos.

  • De Bachreis in de Stille Week

    Verdiepende reis en tevens zoektocht naar het leven van Johan Sebastiaan Bach, met verstrekkende informatie. Vindt plaats in de stille week voor pasen. bekijk de site.

  • Onthaasten, stilte en ontmoeting

    In deze kloosterwandeling ervaart u enerzijds de stilte en de weidsheid van het Hogeland en anderzijds maakt u kennis met de eeuwenoude geschiedenis. Uithuizen is het beginpunt van de Groninger route naar de H. Jacobus in het Spaanse Compostella. U komt langs plaatsjes als Bethlehem en Doodstil. Na de avondsluiting gaat voor de zusters het grote zwijgen in, en dat duurt tot na het ontbijt op zondagmorgen. Alle maaltijden worden in stilte gebruikt; er is ook geen muziek. We eten zwijgend. Op zondagmorgen is er een mooie stiltewandeling, weliswaar op een tamelijk vroeg uur, maar dit maakt het ontwaken tot een bijzonder gebeuren.

  • Kerst in kloostersfeer

    Abdij Postel; deze oude Norbertijnerabdij ligt 8 km ten Z. van Reusel, midden in een bosrijke omgeving, verstoken van openbaar vervoer. In het gastenhuis zijn eenvoudige 1 en 2 persoonskamers met wastafel; d en t op de gang. In de kloosterkerk wordt driemaal daags een getijdengebed gezongen. Vierdaagse Kerstwandeling in de Norbertijner Abdij Postel in Belgie, provincie antwerpen, eindigt in de namiddag van 1e Kerstdag. Een combinatie van wandelen in de bosrijke omgeving, gesprek met 1 of meer kloosterlingen, ontspanning, rondleiding in het klooster. Het programma is afgestemd op de kloosterritmes. De getijden in de kerk en de maaltijden (zoals een warme maaltijd om 12.30 uur) staan vast.

Interessante info gebaseerd op Religies historie en vindwoorden